Visoki krvni tlak

Što je krvni tlak?

Krvni tlak je pritisak krvi, na stijenke krvnih žila, koji stvara srce svojim radom. Postoje dvije brojke kojima se iskazuje visina krvnog tlaka. Ukoliko je vaš krvni tlak 120/80, brojka 120 pokazuje pritisak krvi na stijenke krvnih žila kada srce kuca (sistolički tlak), dok brojka 80 pokazuje pritisak krvi na stijenke krvnih žila između otkucaja srca, kada se srce odmara (dijastolički tlak). Važno je napomenuti da krvni tlak nije stabilna vrijednost već vrijednost koja se stalno mijenja i zavisi od mnogih unutarnjih i vanjskih čimbenika, poput stresa, uzbuđenja, napora ili bolesti.

  • O čemu ovisi visina krvnog tlaka?

    Visina krvnog tlaka zavisi od minutnog srčanog volumena i krvožilnog otpora. Možemo ga prikazati uz pomoć sljedeće formule:
    Krvni tlak = minutni srčani volumen (x) krvožilni otpor

    • Minutni srčani volumen je količina krvi koje srce izbaci u krvne žile tokom jedne minute. Zavisi o broju otkucaja srca u jednoj minuti i količini krvi koje srce izbaci sa svakim otkucajem. Što je broj otkucaja srca veći, količina krvi u cirkulaciji je veća i krvni tlak je viši.
    • Krvožilni otpor je otpor protoku krvi kroz krvne žile. Što je otpor protoku krvi veći, krvni tlak je viši.
    • Ako je vaš krvni tlak većinu vremena, u mirovanju, iznad 140/90 to znači da bolujete od visokog krvnog tlaka.
  • Uzroci visokog krvnog tlaka

    • povećani otpor protoku krvi koji nastaje kao posljedica ateroskleroze ili suženih, krutih i manje elastičnih krvnih žila.
    • povećana količina krvi u cirkulaciji koja pritišće stijenke krvnih žila i koja nastaje kao posljedica poremećaja u radu bubrega.
    • povećani otpor protoku krvi koji nastaje kao posljedica hormonalnog poremećaja.
  • Simptomi visokog krvnog tlaka

    • visoki krvni tlak je bolest koja se godinama razvija bez simptoma i upravo zato se još naziva i “tihim ubojicom”.
    • najčešći i prvi simptomi visokog krvnog tlaka su već uznapredovale bolesti srca i krvnih žila ili srčani udar, moždani udar, zatajivanje bubrega, oštećenje vida.
  • Posljedice visokog krvnog tlaka

    • ubrzani razvoj aterokleroze
    • srčani udar ili infarkt miokarda
    • moždani udar
    • aritmija
    • angina pektoris
    • slabljenje srčanog mišića
    • zatajenje bubrega
    • oštećenje vida
  • Krvni tlak tablica

    Krvni tlak tablica

    • hipertenzija je drugi naziv za visoki krvni tlak
  • Što je primarna, a što sekundarna hipertenzija?

    • Primarna hipertenzija je visoki krvni tlak koji se razvija postepeno, tijekom mnogo godina. Pretežno se otkriva u uznapredovaloj fazi i čini 90-95% slučajeva visokog krvnog tlaka. Službeni uzrok je nepoznat jer svi mehanizmi koji reguliraju krvni tlak u nekoj mjeri zakazuju u svojoj funkciji. Većina ljudi sa ovom vrstom hipertenzije ima izražene aterosklerotske promjene krvnih žila što otežava normalnu funkciju srca, krvnih žila i bubrega.
    • Sekundarna hipertenzija je visoki krvni tlak koji se obično javlja iznenada i uzrokuje viši krvni tlak nego primarna hipertenzija. Čini 5-10% slučajeva visokog krvnog tlaka. Nastaje kao posljedica poremećaja u radu bubrega koji uzrokuju zadržavanje vode i soli u organizmu čime se povećava količina krvi u cirkulaciji i krvni tlak. Najčešći uzrok toga je ateroskleroza krvne žile koja dovodi krv u bubrege. U 1% slučajeva nastaje kao posljedica hormonalnog poremećaja, poput tumora nadbubrežne žlijezde.

Što trebate znati

  • Krvni tlak treba redovito kontrolirati. Razmak između dva mjerenja krvnog tlaka treba biti najmanje jednu minutu zato što visina krvnog tlaka, pored krvožilnog otpora, zavisi i od minutnog srčanog volumena.
  • Osobe s visokim krvnim tlakom trebaju paziti na dnevni unos soli. Preporučeni maksimalni dnevni unos soli je 3,8 do 4,5 grama.
  • Rizik obolijevanja od visokog krvnog tlaka povećava se kod muškaraca u dobi iznad 45 godina, a kod žena u dobi iznad 55 godina starosti.
  • Krvni tlak veći od 140/90 pogoduje ubrzanom rastu plaka i razvoju ateroskleroze, stvaranju tromba ili ugruška, i na takav način stvara preduvjete za sve jače simptome bolesti srca i krvnih žila i sve viši krvni tlak.
  • Današnja liječnička praksa usmjerena je na liječenje komplikacija koje uzrokuje ateroskleroza, ali ne i na liječenje ateroskleroze.