Visoki krvni tlak

Koji su uzroci visokog krvnog tlaka?

Krvni tlak je pritisak krvi, na stijenke krvnih žila, koji stvara srce svojim radom. Ako je taj pritisak većinu vremena u mirovanju veći od 140/90 to znači da bolujete od visokog krvnog tlaka. Glavni razlozi tog poremećaja su što mehanizmi koji reguliraju krvni tlak u nekoj mjeri zakazuju u svojoj funkciji. Najčešće su to srce, krvne žile i bubrezi na čiju normalnu funkciju u većini slučajeva utječe ateroskleroza jer smanjuje elastičnost krvnih žila, uzrokuje povećani otpor protoku krvi te dovodi do zadržavanja vode i soli u organizmu. Rjeđe, visoki krvni tlak može nastati i kao posljedica hormonalnog poremećaja.

  • Važno je i napomenuti da visoki krvni tlak pogoduje ubrzanom rastu plaka i razvoju ateroskleroze, stvaranju tromba ili ugruška, čime se stvaraju preduvijeti za sve viši krvni tlak, srčani udar, moždani udar, zatajenje bubrega te razvoj drugih bolesti srca i krvnih žila.
  • O čemu ovisi visina krvnog tlaka?

    Visina krvnog tlaka zavisi od minutnog srčanog volumena i krvožilnog otpora. Možemo ga prikazati uz pomoć sljedeće formule:
    Krvni tlak = minutni srčani volumen (x) krvožilni otpor

    • minutni srčani volumen je količina krvi koje srce izbaci u krvne žile tokom jedne minute. Zavisi o broju otkucaja srca u jednoj minuti i količini krvi koje srce izbaci sa svakim otkucajem. Što je broj otkucaja srca veći, količina krvi u cirkulaciji je veća i krvni tlak je viši.
    • krvožilni otpor je otpor protoku krvi kroz krvne žile. Što je otpor protoku krvi veći, krvni tlak je viši.
  • Krvni tlak tablica

    Krvni tlak tablica

    • hipertenzija je drugi naziv za visoki krvni tlak

Što je primarna, a što sekundarna hipertenzija?

  • Primarna hipertenzija je visoki krvni tlak koji se razvija postepeno, tijekom mnogo godina. Pretežno se otkriva u uznapredovaloj fazi i čini 90-95% slučajeva visokog krvnog tlaka. Službeni uzrok je nepoznat jer svi mehanizmi koji reguliraju krvni tlak u nekoj mjeri zakazuju u svojoj funkciji pa je iz tog razloga teško jednoznačno definirati uzrok. Većina ljudi sa ovom vrstom hipertenzije ima izražene aterosklerotske promjene krvnih žila.
  • Sekundarna hipertenzija čini 5-10% slučajeva visokog krvnog tlaka. Obično se javlja iznenada kao posljedica poremećaja u radu bubrega koji uzrokuju zadržavanje vode i soli u organizmu čime se povećava količina krvi u cirkulaciji i krvni tlak. Najčešći uzrok toga je ateroskleroza krvne žile koja dovodi krv u bubrege. U 1% slučajeva nastaje kao posljedica hormonalnog poremećaja, poput tumora nadbubrežne žlijezde.
  • Simptomi visokog krvnog tlaka

    • visoki krvni tlak je bolest koja se godinama razvija bez simptoma. Najčešće se otkriva slučajno zbog čega se naziva još i “tihim ubojicom”
    • najčešći i prvi simptomi visokog krvnog tlaka su već uznapredovale bolesti srca i krvnih žila ili srčani udar, moždani udar, zatajivanje bubrega, oštećenje vida
  • Visoki krvni tlak

  • Posljedice visokog krvnog tlaka

    • ubrzani razvoj aterokleroze
    • srčani udar ili infarkt miokarda
    • moždani udar
    • aritmija
    • angina pektoris
    • slabljenje srčanog mišića
    • zatajenje bubrega
    • oštećenje vida

Što još trebate znati

  • ako je vaš krvni tlak 140/90, brojka 140 pokazuje pritisak krvi na stijenke krvnih žila kada srce kuca (sistolički tlak), dok brojka 90 pokazuje pritisak krvi na stijenke krvnih žila između otkucaja srca, kada se srce odmara (dijastolički tlak)
  • krvni tlak veći od 140/90 dugoročno dovodi do hipertrofije ili zadebljanja srčanog mišića
  • aritmija i visoki krvni tlak su često povezane bolesti. Bolest koja ih povezuje je ateroskleroza
  • krvni tlak nije stabilna vrijednost već vrijednost koja se stalno mijenja tokom dana i zavisi od mnogih unutarnjih i vanjskih čimbenika, poput stresa, uzbuđenja, napora ili bolesti
  • krvni tlak treba redovito kontrolirati. Razmak između dva mjerenja krvnog tlaka treba biti najmanje jednu minutu zato što visina krvnog tlaka, pored krvožilnog otpora, zavisi i od minutnog srčanog volumena
  • sa starenjem krvne žile postaju sužene, krute i manje elastične zbog aterosklerotskog plaka koji se tokom života nakupio na njihovim unutarnjim stijenkama. Stres, ne uvijek idealne prehrambene i životne navike kao ni dostatna količina kretanja, malo po malo ostavljaju trag na krvnim žilama i na takav način doprinose razvoju mnogih bolesti srca i krvnih žila čije simptome većina ljudi osjeti tek poslije 45. ili 55. godine života u obliku preskakanja ili lupanja srca, visokog krvnog tlaka, bolova u prsima, hladnijih ruku i nogu itd.
  • dijabetes ubrzava proces razvoja ateroskleroze
  • osobe s visokim krvnim tlakom trebaju paziti na dnevni unos soli. Preporučeni maksimalni dnevni unos soli je 3,8 do 4,5 grama
  • današnja liječnička praksa usmjerena je na liječenje komplikacija koje uzrokuje ateroskleroza, ali ne i na liječenje ateroskleroze